Strona domowa » Kuchnia » Dieta Europejczyków uboga w warzywa i owoce
sweet juice and fruits on wood

Dieta Europejczyków uboga w warzywa i owoce

Warzywa i owoce powinny być istotnym elementem zbilansowanej diety – co do tego wątpliwości nie mają specjaliści ds. żywienia i dietetycy w całej Europie. Wskazania odnośnie spożycia produktów z tej grupy różnią się jednak w poszczególnych państwach. Jak pokazują dane, w większości krajów Europy rekomendacje ekspertów niestety nie znajdują odzwierciedlenia w diecie mieszkańców. Polacy wpisują się w ten niepokojący trend.

Rekomendacje a rzeczywistość

Według rekomendacji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) codziennie należy spożywać przynajmniej 400 g warzyw i owoców, podzielonych na 5 lub więcej porcji. Tak samo brzmią wytyczne Instytutu Żywności i Żywienia (IŻŻ). Podobne do IŻŻ instytucje w poszczególnych krajach Europy zalecają jednak spożycie różnych ilości produktów z tej grupy. Najwięcej warzyw i owoców zalecają swoim rodakom eksperci z Portugalii, którzy rekomendują, by spożywać aż 800 g warzyw i owoców. Uśredniony poziom rekomendacji dotyczących konsumpcji warzyw i owoców w Europie wynosi 537 g.

Większość Europejczyków niestety nie osiąga nawet minimalnego poziomu spożycia, zalecanego przez WHO. Statystyki dotyczące konsumpcji warzyw i owoców w Europie są alarmujące. Średnia konsumpcja produktów zaliczanych do grupy warzyw i owoców w UE wynosi ok. 341 g. Przeciętnie mieszkańcy Starego Kontynentu konsumują około 60 procent zalecanej dziennej dawki warzyw i owoców. Jedyną nacją, która spożywa rekomendowaną ilość warzyw i owoców są Włosi. Najbardziej z wytycznymi rozmijają się natomiast Szwedzi, spożywający niespełna 40 procent zalecanej dawki. Polacy również nie realizują zaleceń, konsumując zaledwie ok. 282 g. z sugerowanych przez IŻŻ 400 gramów warzyw i owoców, czyli spożywają nieco ponad 3,5 porcji owoców i warzyw. Polacy również nie spożywają wystarczającej ilości soków. Szklanka soku (ok. 200 ml) może stanowić jedną z minimum 5 zalecanych porcji warzyw lub owoców w ciągu dnia. W 2016 roku, spożycie soków wśród Polaków kształtowało się na poziomie ok. 14 l na osobę na rok, co daje jedynie ok. 38 ml na dzień.

Europejska dieta do poprawy

Dysproporcje pomiędzy wskazaniami dietetyków a rzeczywistymi nawykami żywieniowymi mieszkańców Europy są więc wyraźne. Jaki wpływ na kondycję zdrowotną Europejczyków ma dieta uboga w warzywa i owoce? – Jedną z konsekwencji nieodpowiedniego odżywiania dzisiejszego społeczeństwa jest epidemia otyłości samopoczucie – tłumaczy dr hab. inż. lek. med. Dariusz Włodarek, Kierownik Zakładu Dietetyki Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji, SGGW. – Z problemem zbyt wysokiej masy ciała boryka się ponad połowa mieszkańców Europy. Niedobór warzyw i owoców w diecie podnosi również ryzyko wystąpienia wielu chorób niezakaźnych, w tym nowotworów, zawału, udaru oraz miażdżycy, które stanowią przyczynę 87 procent zgonów w Europie. Zawarte w warzywach i owocach mikroskładniki regulują funkcjonowanie organizmu i poza udziałem w profilaktyce chorób, mają również wpływ na codzienne.

Poprawa nawyków żywieniowych Europejczyków jest jednym z istotnych wyzwań, które stoją przed organizacjami działającymi w obszarze polityki zdrowotnej. – Zmiana nie może mieć charakteru gwałtownego, gdyż restrykcyjne rekomendacje są na ogół nieskuteczne – mówi dr Włodarek. – Jedną z inicjatyw, które w prosty sposób mogłyby zwiększyć udział warzyw i owoców w diecie Europejczyków jest włączenie szklanki soku do ich codziennego jadłospisu. Obecnie Europejczycy piją przeciętnie zaledwie 31 ml 100 procentowego soku dziennie. Gdyby do swojej diety włączyli szklankę (200 ml) soku, która może stanowić porcję warzyw i owoców, spożycie produktów z tej grupy wzrosłoby istotnie. Nawyk picia soków warto kształtować od najmłodszych lat, gdyż spożywając sok dzieci przyzwyczajają się do smaku warzyw i owoców. Zalecany dla nich jest sok pomarańczowy, którego szklanka (200 ml) zaspokaja dzienne zapotrzebowanie dzieci na witaminę C.

Problem zbyt niskiego spożycia warzyw i owoców dotyczy nie tylko Europejczyków, ale populacji całego świata.  Pocieszający jest fakt, że ów problem został dostrzeżony przez międzynarodowe i lokalne organizacje, zajmujące się kwestią polityki zdrowotnej, które zachęcają do zmian nawyków żywieniowych. Tworzone przez nie rekomendacje i prowadzone na szeroką skalę kampanie edukacyjne przyczyniają się do stopniowej poprawy postaw i wzrostu świadomości właściwej diety. Znaczącym krokiem na rzecz wspierania zwiększenia spożycia warzyw i owoców, a także ich przetworów w codziennej diecie jest m.in. podpisanie 19 września w Warszawie, przez przedstawicieli z 21 państw z całego świata, w tym z Polski, deklaracji na rzecz wspierania oraz promowania idei spożycia warzyw, owoców, a także niskoprzetworzonych przetworów takich jak np. soki, czy musy bez dodatku cukru.